Thứ Bảy, 22 tháng 7, 2017

Các hội chống đối - sự thống nhất giữa các mặt đối lập

Một câu hỏi tôi bất chợt tự hỏi: tại sao không thể nâng hiệu suất của thuốc lên tuyệt đối, hoặc giảm tác dụng phụ đến mức tuyệt đối? Liệu có liên quan gì tới thuyết tương đối của Einstein hay định lý bất toàn của Godel?
Để giải thích điều này, tôi chợt nghĩ, liệu có phải con người đang chống lại tự nhiên, nhưng trong lúc đó lại bất chợt tuân theo chính nó? Nghĩ đến sự sản sinh những thái cực này, mới chợt thấy thuyết âm dương của Kinh dịch xưa vẫn còn nhiều huyền bí.
Có một giả thuyết rằng, những bệnh dịch, tự thân nó không xấu: vốn dĩ sinh ra khi mật độ dân số quá lớn, với mục đích dập tắt sự tăng nhanh bất chợt này, để đưa về mức tổng gần với lý tưởng. Bằng chứng là, qua những đợt dịch, mặc dù chết rất nhiều, nhưng con người luôn tiếp tục vươn lên khỏi những khó khăn này. Một giống loài tăng trưởng quá mức gây hại cho cuộc sống hoặc không đủ khả năng thích nghi, được coi là nguyên nhân tuyệt chủng của chính chúng.
Quay lại vấn đề, con người luôn tìm cách chống lại chính cái mà tự nhiên quy định (thực tế cũng không hẳn như vậy, nói chính xác hơn là sự mô phỏng sinh học, nhưng bản chất điều này lại gây ra một sự nghịch lý mà không được bàn tới ở đây), vaccine chế tạo là một trong những thứ công cụ, mà qua đó, con người đã làm gần như biến mất nhiều căn bệnh: đậu mùa, bại liệt, rubella... Thực tế là, nếu đặt tỷ lệ bị bệnh, tỷ lệ không qua khỏi với số lượng phản ứng phụ và không đáp ứng với thuốc thì đó đã là một kỳ công. Nhưng không, thời điểm này, tháng 7 năm 2017, những hội antivaccine đang nổi lên. Nó khiến tôi tự hỏi: tại sao lại như vậy?
Nếu cân nhắc giữa vấn đề không tiêm mà bị bệnh và tiêm mà bị biến chứng, cái nào sẽ cao hơn, và đâu là mệnh đề cho sự dằn vặt lớn hơn? Lúc này sẽ có sự ước gì. Những người không tiêm mà bệnh dường như không được báo chí đưa lên, và những người bị biến chứng: báo chí vồ vập và họ tuyên truyền về nỗi khổ của mình. Đó là quy luật về xác suất: con người chống lại tỷ lệ lớn những người mắc bệnh chết, tới những người mắc bệnh, rổi tới những người không đáp ứng hoặc có phản ứng phụ. Luôn có những tỷ lệ còn lại mà các những người ứng dụng phải tạm chấp nhận, còn nhà nghiên cứu thì tiếp tục chống lại nó.
Ở đây, có hai khía cạnh cần được nhìn nhận: tại sao những người phụ huynh ko chấp nhận tỷ lệ còn lại này, và những gì mà người làm y tế phải đối mặt.
Tỷ lệ còn lại được coi là gần như công bằng: thuốc mắc tiền thì ít hơn rẻ tiền, nhưng trên một cỡ mẫu hàng tỷ, thì nó có thể xảy ra với bất cứ ai. Một người phụ huynh, họ đơn giản lo sợ nó hoàn toàn có thể dính vào mình. Xem xét một cách khách quan, là vì cái tỷ lệ nhỏ này nó mang đến một sự tưởng tượng xấu bùng phát theo cấp số nhân, một vòng luẩn quẩn. Một nhà khoa học đã học qua thống kê, họ đơn giản chấp nhận điều này và tìm cách khắc phục nó; những người bình thường thì không như vậy. Chẳng cần bàn luận dông dài hay đưa ra dẫn chứng phức tạp, cuốn sách tư duy nhanh và chậm của Daniel Kahnerman đã nói quá nhiều về điều này. Với tư cách là một người sắp bước chân vào con đường y tế, tôi chỉ quan tâm tới khía cạnh sau.
Những người mà họ phải gánh xác suất nhỏ này, nỗi đau của họ là không thể đong đếm - thực sự là như vậy, nỗi đau tinh thần chỉ có thể so sánh ở mức độ tương đối, vấn đề cốt lõi ở đây: họ không chấp nhận cái xác suất có thể rơi vào bất cứ ai lại chạm tới mình: biến chứng rơi vào ai? Bác sĩ không cứu được ai? Ai bị bệnh? Ai không qua khỏi?
Điều này có liên quan đến tự nhiên? Có, xác suất là ngẫu nhiên, và họ không chấp nhận điều đó. Thực ra, xã hội hiện tại đang có xu hướng không chấp nhận cái chết: đó chính là công việc của bác sĩ, mặc dù trong thâm tâm họ cũng đang chiến đấu với chính điều này. Một bệnh nhân ung thư, nếu chấp nhận cái chết: họ có thể buông xuôi, để làm điều mình muốn thay vì quá lo lắng đến bản thân; cũng có thể họ chiến đấu tới cùng, hoặc là viết những câu chuyện về nghị lực sống - thực ra nếu không chấp nhận cái chết, họ cũng sẽ làm vậy, đơn giản là phản ứng của họ: giống như giờ nhiều cuốn sách vẫn nói: ngoại cảnh tác động 10%, còn 90% là những gì ta tiếp nhận và phản ứng lại. Đây gọi là cùng một hiện tượng có thể có những bản chất khác nhau và cùng bản chất nhưng có thể biểu hiện ra những hiện tượng khác nhau.
Cho nên tôi, mới tự nói với mình, chắc chắn những hội antivaccine và hội uống sữa mẹ, hội không ăn thực phẩm biến đổi gene phải không liên quan đến nhau, vì chúng là chống đối những xác suất của tự nhiên nhưng lại nói rằng hãy thuận theo tự nhiên.
Thực ra, nói đi phải nói lại, "Thượng đế không chơi trò xúc xắc", tức là chẳng có gì ngẫu nhiên ở đây cả. Nói theo bên A thì là nhân quả, tiền nạn đã gieo, nói theo khoa học thì là tổ hợp của gene và điều kiện sống tạo ra tính trạng phản ứng lại với thuốc - nên mới có ngành dược di truyền học. Dẫn đến đây, là để nói rằng, với tiến bộ của khoa học, thì một lúc nào đó (ừ thì ngụy biên không rõ ràng), những kiểu hình đã biểu hiện mà không xài được thuốc sẽ được loại ra không tiêm vaccine, nhưng vì ở trong cộng đồng có kháng thể, nên bệnh ko lây nhanh, sẽ dễ được dập tắt, những cá thể mà bị bệnh ấy, thì vì đã được xác định nên một là loại đi kiểu gene, hai là theo dõi và phòng ngừa, điều trị sớm. Nghe có vẻ gần như tuyệt đối, nhưng vẫn là vấn đề về xác suất trong tự nhiên, chẳng biết đến khi nào...
.
.
.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
.
.

.
.
Ps1: Hãy sống như ngày mai anh chết, hãy học như anh sẽ sống mãi mãi. (Mahatma Gandhi)_ Nghe thì hay nhưng không hiểu sao tôi vẫn chưa phân tích được cái cảm giác khó chịu trong câu này, đặt riêng thì được, chứ ghép lại nghe cứ đối lập nhau kiểu gì. Chắc phải truy ngược lại hoàn cảnh của câu này mới hiểu được.
Ps2: Tiện nói về quan điểm của bên A , kỳ lạ là nhiều người cứ anti vì bên đó nói rằng những đứa trẻ khổ sở là vì kiếp trước, rồi thì những đứa trẻ đã khổ rồi lại còn nói vậy; nhưng lại không hiểu rằng, bên đó luôn dạy rằng phải yêu thương những đứa trẻ đó, và những đứa trẻ đó phải cố gắng sống tốt chứ không mặc cảm vì số phận của mình.
Ps3: về việc tự nhiên này nọ, có một nghịch lý, rằng con người là kẻ luôn cố chống lại tự nhiên bằng cách cho mình là kẻ đứng đầu chuỗi thức ăn (thực ra bộ não con người chính là thứ khiến con người lớn mạnh nhất) rồi cho phép mình sát sinh các loài, một số trường phái về sự hài hòa cho rằng, không loài nào được quyền giết hại loài khác trừ khi nó là vì mục đích sinh tồn, những người Nhật theo trường phái này mỗi khi ăn lại cảm ơn sinh mạng của những loài đã phải hy sinh cho bữa ăn của mình, không cho rằng đó là điều tất nhiên, vì mỗi loài đều phải sống bằng cách hy sinh sinh mệnh kẻ khác (thực tế có thể đây cũng là cách mà chọn lọc tự nhiên cho phép những cá thể mạnh hơn tồn tại và phát triển đưa đến sự phát triển tiến hóa thích nghi của loài). Theo một nhánh khác của thuyết tiến hóa, cho rằng con người sinh ra vì có khả năng hài hòa các thực phẩm mình ăn vào mà không phá hủy cân bằng sinh thái, thay vì ăn tất cả, họ được trao cho khả năng biến đổi thực phẩm khó tiêu thành dễ tiêu, từ đó không phải tiêu thụ lượng lớn một loại duy nhất mà có thể thay thế bằng cách khác, qua sự biến đổi khiến chúng như nhau). Khi mà triệt hạ đến cá thể cuối cùng, con người cho rằng đó là chọn lọc về loài, và lấy lý do rằng đó là theo chọn lọc tự nhiên, với bản thân là loài ở dỉnh chóp. Áp dụng vào xã hội loài người, chọn lọc nhân tạo hiện tại  đã tạo ra một môi trường mà ở đó, cá thể nào phù hợp được coi là không bị đào thải (và giáo dục một cách gò bó sẽ tìm ra những người phù hợp với nhu cầu, thay vì dạy các cá thể cách thích nghi, đôi khi còn triệt tiêu khả năng bẩm sinh này (con người với khả năng thích nghi tuyệt đỉnh  với môi trường mà hiện tại bị coi là cản trở hay không cần thiết cho sự tiến hóa tiếp theo đã sinh sống ở rất nhiều môi trường khắc nghiệt). Vì vậy với tư cách là một loài, vì đã cố chống lại chọn lọc tự nhiên, có lẽ nào ngay khi sinh ra điều cần thiết làm là tìm ra tài năng của bản thân và dùng nó chống lại chọn lọc nhân tạo một lần nữa, bởi vì với hình thức "các đường thẳng song song cắt nhau ở vô cực" thì tài năng ở giới hạn nào đó có thể áp dụng vào nhiều ngành nghề nhìn qua bị coi là trái khoáy (nói về tài năng thì có câu nói khá hay thế này trong cuốn sách "thành phố hồn rỗng": các tài năng ban đầu chỉ là chung chung, như tài năng nhạc cụ, qua thời gian luyện tập có những người chỉ chơi nhạc cụ mình muốn hoặc do bản thân tự loại bỏ các khả năng khác hoặc do tình huống bắt buộc khiến chỉ biểu hiện ra nơi này (xem thêm mối liên hệ giữa bản chất và hiện tượng))?

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét