Tiến trình của suy nghĩ

1.  Gần đây tôi tự hỏi, nếu như những con người sinh ra với khó khăn, bệnh tật, dị dạng bẩm sinh là do kiếp trước họ gây điều ác và bị trừng phạt, thì tại sao chúng ta phải thương họ, đó chẳng phải là điều họ phải trả giá cho những điều họ đã làm sao? Những người làm điều không cho phép, chẳng phải cũng được khuyên nhủ về hậu quả để lại cho kiếp sau đó sao? Họ đã không nghe, thì giờ họ phải chịu, cớ sao ta phải thương lấy họ? Và tôi biết được một điều, Buddha khuyên ta nên yêu thương tất cả, kể cả kẻ thù, kể cả kẻ xấu. Phải chăng ngài đã dự đoán được sẽ có câu hỏi thế này? Có chăng là khuyên ta đừng làm gì nửa vời, nếu đã thương họ vì những gì họ chịu, thì cũng nên thương họ vì những gì họ đã phải trải qua để chịu đựng điều đó. Mở lòng vị tha với tất cả có lẽ sâu xa hơn nhiều...
2. Cả Phật Thích Ca và Chúa Jesus đều dạy về tình yêu thương đối với con người. Và nếu tìm hiểu kĩ hơn, thì cả hai đều có những điều răn khá giống nhau, về sự kiêng dè trong giáo lý. Bên Chúa Jesus nói rằng miễn giảm cho những người đi theo và quy tụ mọi người ăn chay trong hai ngày thì bên Phật Thích Ca cũng ăn chay trong hai ngày đó thôi? Những người tu hành, nhất thảy đều ăn chay trường mà? Thưc ra ăn chay, kiêng hành là để giữ thân, tu trong chính óc của mình để dùng suy nghĩ gặt lấy hành động, nhưng vì khó ai đoán được suy nghĩ của người khác nên trực tiếp dùng những hành động để biểu lộ ra. Thế nên có thể nói căn cơ của hai bên đều giống nhau. Có chăng chỉ là hai cái tên, vậy tại sao nhiều người theo tôn giáo lại quá mức hà khắc với nhau nhỉ? Nói thẳng ra thì nếu truy đến tận cùng của cả hai chẳng phải đều như nhau sao? Và tôn giáo suy cho cùng liệu có thể giải đáp tất cả? Giống như Einstein nói, tới tận cùng thì, tôn giáo hay khoa học cũng đều không có câu trả lời cho tất cả mọi vấn đề trên vũ trụ này. 
3. Tại sao con người lại cố sống từng ngày? Làm việc cả ngày kiếm tiền ăn, tối về ngủ, mai lại đi tiếp. Cứ thế, hàng tháng hàng năm trời, chỉ để sống? Họ hy vọng gì khi cố sống từng ngày? Đã có câu trả lời! Vũ trụ là một sòng bạc khổng lồ, mọi sự đánh cược đều có tỉ lệ của nó. Một ván bài đầu tư, khả năng thua càng cao thì khi thắng ta càng lời. Và ván bài đầu tư cao nhất mà con người đang tham gia, đó chính là đầu tư vào tình thương! Thua sạt nghiệp, và lỗ càng cao. Mỗi ngày kiếm tiền, những người nghèo khổ, họ đang đầu tư vào công ty tình thương!
4. Tại sao cố quên lại càng nhớ? Theo tôi cái này vì cách hoạt động của bộ não. Giống như khi đọc một cái gì đó, ta có biết hoặc thuộc, nhớ và vận dụng nó (khi nói đến vận dụng ý tôi là việc có thể tùy nghi nó vào đa số vấn đề, kiểu dùng một đến ứng vạn vấy, tạm gọi là hành). Khi lên đến nhớ, thì đã một phần nào liên kết với những thứ khác mà ta nhớ hoặc hành trong bộ não, để đến một thời điểm nào đó có khả năng vận dụng tùy biến tạo ra cái mới. Khi cái mới được tạo ra, cái được nhớ sẽ trở thành hiểu biết và dần có thể hành nó. Quay lại việc cố quên, bằng việc ra lệnh cho bộ não "quên đi", nó sẽ phải cắt các liên kết khác tạo ra trí nhớ. Bằng cách này, mỗi khi cắt đi một liên kết, phần nằm ở các đầu sẽ được lôi ra kiểm tra để xác nhận. Và vì nó liên quan đến cái sự "hiểu biết" nên sẽ gợi lại các hình ảnh liên tục mới có thể xóa bỏ được hoàn toàn (vì tạo liên kết với rất nhiều những gì ta biết trong não để có thể nhớ lâu). Nên nếu vì việc này mà bạn bị ảnh hưởng đến công việc thì là vì bạn đã liên kết nó với hành, và bộ não khá toàn năng, những dây không thể cắt thì nó sẽ xóa hoặc ghi đè lên; thế nên đừng thắc mắc là tại sao bạn lại quên trước quên sau nhé. Nói thêm là khi yêu thì việc ghi nhớ những cảm xúc này thỉnh thoảng cũng làm gián đoạn quá trình ghi nhớ của bạn vì nó cũng tạo các liên kết với những thứ trong não và trong tim bạn nhé.
5. Gần đây tôi nhận ra là mùa hè mình lại hay bị lấn át với cảm xúc, tôi tự hỏi nguyên nhân của điều này, và khi trả lời được thì tôi cũng có đáp án cho câu hỏi phía trên. Mùa hè là cái mùa mà cha mẹ mong con cái về nhà sau một học kỳ xa cách; bằng cách này vô tình những tình cảm sẽ lớn lên theo từng cuộc gọi, giống như thủy triều lúc lên lúc xuống vậy. Từ nhỏ tôi đã quan điểm thế này: người yêu thì đã là người trong gia đình rồi :)) Bởi vậy, khi mà tình cảm gia đình lớn dần lên, thì cơ thể đòi yêu cũng là chuyện bình thường. 

Một trải nghiệm không sinh lợi, Rudolf claucius và nguyên lý thứ haicủa nhiệt động học.

Đó chính xác là tiêu đề một chương trong cuốn sách mà tôi đang đọc. Có vài câu trong đó mà khi đọc xong tôi suy nghĩ khá nhiều, và quyết định viết một chút về những gì mình hiểu. Có thể nói sai, nhưng nó đúng với những gì mà tôi hiểu ở hiện tại, và khi biết nhiều hơn, tôi sẽ thêm thắt hoặc sửa lại, hay có thể là bỏ hoàn toàn bài viết này. Khoa học từ xưa đến nay vấn là thế, giải thích những gì họ muốn trong tầm kiến thức tại thời điểm đó và hoàn chỉnh, bổ sung hay bác bỏ trong tương lai. Nhưng nó "đúng" với sự hiểu biết lúc bấy giờ.
"Chúng ta không ở trong một vũ trụ được nuôi dưỡng để duy trì sự sống mãi mãi mà là ở trong một vũ trụ đang lợi dụng để tồn tại bằng sự trả giá của sự sống".[1]
Và dẫn dắt đến bài viết này là câu hỏi: "tại sao nói nóng lên toàn cầu nhưng lại có chỗ băng tuyết kéo dài hay là nhiệt độ giảm quá nhiều". Tôi mất một lúc lâu khi đọc đoạn nhiệt luôn chảy từ nơi nóng hơn tới nơi lạnh hơn thì tôi khá phân vân về câu trả lời. Nhưng thật ra, "nhiệt" khi đặt trong các điều kiện khác như nhau và không đổi thì mới đúng vậy. Khi đặt trong một tập hợp lớn hơn của Trái Đất, nó tuân theo đúng nguyên lý nhiệt động học; với T nằm trong một công thức toán học, kết quả của nó là bằng nhau khi thay đổi các số hạng. Bằng hàng loạt các công trình, người ta biết rằng tổng năng lượng của vũ trụ là không đổi. Thế nên khi mất đi một phần năng lượng, sự bổ sung năng lượng từ chỗ khác một cách tự động đã diễn ra, khiến cho nhiệt độ là một số hạng trong đó thay đổi theo chiều hướng làm cho năng lượng chảy từ nơi cao đến nơi thấp hơn. Nghĩa là để bảo toàn số hạng cuối, vì một phần số hạng đã tăng lên theo sự nóng lên toàn cầu, buộc lòng nhiệt độ tại nơi đó phải hạ xuống theo đúng quy luật bảo toàn năng lượng.
"Phản ứng có xu hướng chạy theo chiều làm cho biến thiên năng lượng tự do giảm xuống, nghĩa là ΔG<0 là tốt nhất. Khi nhắc đến sự hỗn loạn, người ta thấy rằng nếu phản ứng có độ hỗn loạn giảm lại thì nhìn chung phản ứng đó sẽ xảy ra. Nhưng khi nhìn vào biểu đồ năng lượng, có thể thấy phản ứng phản trở nên hỗn loạn tột cùng sau đó mới có thể trở về trạng thái ít hỗn loạn hơn. Và vũ trụ nhận lấy lợi nhuận từ đây. "Sự thay đổi thực sự của tổng entropy vũ trụ luôn luôn lớn hơn không". [2] Điều này có nghĩa là vũ trụ luôn có xu hướng hỗn loạn hơn để trở nên ít hỗn loạn hơn. Nghe có vẻ nghịch lý nhưng khi thấy biểu đồ năng lượng tăng lên rồi mới giảm, rõ ràng là phải tách ra khỏi trạng thái ít hỗn loạn, trở nên hỗn loạn để kết hợp tạo ra cân bằng mới. Từ đây tôi đặt ra câu hỏi, liệu mục đích sự tiến hóa tới con người như hiện nay, là vì đơn thuần thuận theo tự nhiên, hay chính vũ trụ đã bằng cách nào đó thúc đẩy tạo ra con người - một nhân tố thúc đẩy sự hỗn loạn? Bằng chính mong muốn của mình, vũ trụ thúc đẩy con người tiến hóa, sinh sản. Khi nhân ra rằng con người có thể giúp cho sự hỗn loạn tăng nhanh hơn, vũ trụ tạo điều kiện, "đưa cho con người những tin nhắn" [3] để họ tiến hóa. Bởi vì con người sinh sản cực nhanh, điều này là có lợi cho vũ trụ vì sự mất mát luôn nhiều hơn những gì được tạo ra. Vũ trụ luôn hỗn loạn hơn để tìm đến sự bình yên hơn, và con người bằng suy nghĩ bá chủ của mình đang dần giúp điều đó.
Khoa học đã luôn nói điều này: tài nguyên thiên nhiên không phải là vô hạn, và sẽ đến lúc cạn kiệt, và con người đang tìm ra những nguồn thay thế vĩnh cữu. Một trong những nguồn thay thế đó là năng lượng mặt trời. Và mới đây, người ta đã biết rằng, mặt trời không sáng mãi mãi; khoảng 5 tỷ năm nữa mặt trời sẽ tắt, và hệ mặt trời sẽ nguôi lạnh. Ai đó nói rằng: "con người chẳng sống quá lâu, nên chẳng cần quan tâm" hay "từng bước chinh phụ vũ trụ để tìm một "trái đất" khác cho con người sống được". 5 tỷ năm chỉ là con số của mặt trời, nếu cứ đà này, trái đất sẽ chẳng còn để chờ đến ngày đó? Sự hỗn loạn tăng theo cấp số nhân, như hạt thóc đặt vào bàn cờ ô sau gấp đôi ô trước, đến lúc nào đó chẳng đủ mà đếm. Khi mà nhiệt không còn chảy khỏi các điểm nóng, không khí sẽ không còn chuyển động, sẽ không còn gió để lấy năng lượng gió. Khi sóng thần ngập vào thì các thiết bị có thể thu được năng lượng từ đó? Hay năng lượng mặt trời làm cách nào đến thiết bị khi bầu trời ngập tràn mây đen?Tiền có nhiều thì bệnh tật đầy mình liệu có tiêu xài được hay không?
"Về một mặt nào đó, sự đồng thuận khoa học là một vấn đề phải bàn đến. Sức mạnh thực sự ban hành những thay đổi nào đó nằm trong tay của những người làm chính sách quốc gia và toàn cầu."
Giả sử tự nhiên và vũ trụ có khả năng tự thích ứng, nhưng nếu vốn dĩ nó muốn kiếm lời bằng sự hỗn loạn, thì chẳng phải con người đang tự đẩy mình vào bóng đêm sao? Sai lầm của vũ trụ, là để con người trở thành "người", suy nghĩ kỹ hơn, chín chắn hơn và tự quyết định số phận của mình!
[1] Michael Guillen (2014), năm phương trình làm thay đổi thế giới, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, tr. 254.
[2]Michael Guillen (2014), năm phương trình làm thay đổi thế giới, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, tr. 251,