Đó chính xác là tiêu đề một chương trong cuốn sách mà tôi đang đọc. Có vài câu trong đó mà khi đọc xong tôi suy nghĩ khá nhiều, và quyết định viết một chút về những gì mình hiểu. Có thể nói sai, nhưng nó đúng với những gì mà tôi hiểu ở hiện tại, và khi biết nhiều hơn, tôi sẽ thêm thắt hoặc sửa lại, hay có thể là bỏ hoàn toàn bài viết này. Khoa học từ xưa đến nay vấn là thế, giải thích những gì họ muốn trong tầm kiến thức tại thời điểm đó và hoàn chỉnh, bổ sung hay bác bỏ trong tương lai. Nhưng nó "đúng" với sự hiểu biết lúc bấy giờ.
"Chúng ta không ở trong một vũ trụ được nuôi dưỡng để duy trì sự sống mãi mãi mà là ở trong một vũ trụ đang lợi dụng để tồn tại bằng sự trả giá của sự sống".[1]
Và dẫn dắt đến bài viết này là câu hỏi: "tại sao nói nóng lên toàn cầu nhưng lại có chỗ băng tuyết kéo dài hay là nhiệt độ giảm quá nhiều". Tôi mất một lúc lâu khi đọc đoạn nhiệt luôn chảy từ nơi nóng hơn tới nơi lạnh hơn thì tôi khá phân vân về câu trả lời. Nhưng thật ra, "nhiệt" khi đặt trong các điều kiện khác như nhau và không đổi thì mới đúng vậy. Khi đặt trong một tập hợp lớn hơn của Trái Đất, nó tuân theo đúng nguyên lý nhiệt động học; với T nằm trong một công thức toán học, kết quả của nó là bằng nhau khi thay đổi các số hạng. Bằng hàng loạt các công trình, người ta biết rằng tổng năng lượng của vũ trụ là không đổi. Thế nên khi mất đi một phần năng lượng, sự bổ sung năng lượng từ chỗ khác một cách tự động đã diễn ra, khiến cho nhiệt độ là một số hạng trong đó thay đổi theo chiều hướng làm cho năng lượng chảy từ nơi cao đến nơi thấp hơn. Nghĩa là để bảo toàn số hạng cuối, vì một phần số hạng đã tăng lên theo sự nóng lên toàn cầu, buộc lòng nhiệt độ tại nơi đó phải hạ xuống theo đúng quy luật bảo toàn năng lượng.
"Phản ứng có xu hướng chạy theo chiều làm cho biến thiên năng lượng tự do giảm xuống, nghĩa là ΔG<0 là tốt nhất. Khi nhắc đến sự hỗn loạn, người ta thấy rằng nếu phản ứng có độ hỗn loạn giảm lại thì nhìn chung phản ứng đó sẽ xảy ra. Nhưng khi nhìn vào biểu đồ năng lượng, có thể thấy phản ứng phản trở nên hỗn loạn tột cùng sau đó mới có thể trở về trạng thái ít hỗn loạn hơn. Và vũ trụ nhận lấy lợi nhuận từ đây. "Sự thay đổi thực sự của tổng entropy vũ trụ luôn luôn lớn hơn không". [2] Điều này có nghĩa là vũ trụ luôn có xu hướng hỗn loạn hơn để trở nên ít hỗn loạn hơn. Nghe có vẻ nghịch lý nhưng khi thấy biểu đồ năng lượng tăng lên rồi mới giảm, rõ ràng là phải tách ra khỏi trạng thái ít hỗn loạn, trở nên hỗn loạn để kết hợp tạo ra cân bằng mới. Từ đây tôi đặt ra câu hỏi, liệu mục đích sự tiến hóa tới con người như hiện nay, là vì đơn thuần thuận theo tự nhiên, hay chính vũ trụ đã bằng cách nào đó thúc đẩy tạo ra con người - một nhân tố thúc đẩy sự hỗn loạn? Bằng chính mong muốn của mình, vũ trụ thúc đẩy con người tiến hóa, sinh sản. Khi nhân ra rằng con người có thể giúp cho sự hỗn loạn tăng nhanh hơn, vũ trụ tạo điều kiện, "đưa cho con người những tin nhắn" [3] để họ tiến hóa. Bởi vì con người sinh sản cực nhanh, điều này là có lợi cho vũ trụ vì sự mất mát luôn nhiều hơn những gì được tạo ra. Vũ trụ luôn hỗn loạn hơn để tìm đến sự bình yên hơn, và con người bằng suy nghĩ bá chủ của mình đang dần giúp điều đó.
Khoa học đã luôn nói điều này: tài nguyên thiên nhiên không phải là vô hạn, và sẽ đến lúc cạn kiệt, và con người đang tìm ra những nguồn thay thế vĩnh cữu. Một trong những nguồn thay thế đó là năng lượng mặt trời. Và mới đây, người ta đã biết rằng, mặt trời không sáng mãi mãi; khoảng 5 tỷ năm nữa mặt trời sẽ tắt, và hệ mặt trời sẽ nguôi lạnh. Ai đó nói rằng: "con người chẳng sống quá lâu, nên chẳng cần quan tâm" hay "từng bước chinh phụ vũ trụ để tìm một "trái đất" khác cho con người sống được". 5 tỷ năm chỉ là con số của mặt trời, nếu cứ đà này, trái đất sẽ chẳng còn để chờ đến ngày đó? Sự hỗn loạn tăng theo cấp số nhân, như hạt thóc đặt vào bàn cờ ô sau gấp đôi ô trước, đến lúc nào đó chẳng đủ mà đếm. Khi mà nhiệt không còn chảy khỏi các điểm nóng, không khí sẽ không còn chuyển động, sẽ không còn gió để lấy năng lượng gió. Khi sóng thần ngập vào thì các thiết bị có thể thu được năng lượng từ đó? Hay năng lượng mặt trời làm cách nào đến thiết bị khi bầu trời ngập tràn mây đen?Tiền có nhiều thì bệnh tật đầy mình liệu có tiêu xài được hay không?
"Về một mặt nào đó, sự đồng thuận khoa học là một vấn đề phải bàn đến. Sức mạnh thực sự ban hành những thay đổi nào đó nằm trong tay của những người làm chính sách quốc gia và toàn cầu."
Giả sử tự nhiên và vũ trụ có khả năng tự thích ứng, nhưng nếu vốn dĩ nó muốn kiếm lời bằng sự hỗn loạn, thì chẳng phải con người đang tự đẩy mình vào bóng đêm sao? Sai lầm của vũ trụ, là để con người trở thành "người", suy nghĩ kỹ hơn, chín chắn hơn và tự quyết định số phận của mình!
[1] Michael Guillen (2014), năm phương trình làm thay đổi thế giới, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, tr. 254.
[2]Michael Guillen (2014), năm phương trình làm thay đổi thế giới, NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh, tr. 251,
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét